โปรตุเกสเป็นประเทศมหาอำนาจทางทะเลในอดีต เป็นตะวันตกชาติแรกที่เข้ามาเจริญสัมพันธไมตรี และมีบทบาทในกรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี มาจนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ยืนยันแน่ชัดว่าสยามประเทศกับชาติโปรตุเกสเป็นมิตรที่ดีต่อกัน โดยเฉพาะบริเวณเขตธนบุรีปรากฏว่ามีพื้นที่ที่มีความสัมพันธ์กับชาวโปรตุเกสและเป็นถิ่นฐานที่อยู่อาศัยของชาวโปรตุเกส คือ บริเวณโบสถ์ซางตาครู้ส ชุมชนกุฎีจีน แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี “ระบำโปรตุเกสเป็นศิลปะการแสดงที่พัฒนาสร้างสรรค์ขึ้นใหม่ โดยดำริของภริยา ท่านทูตโปรตุเกสประจำประเทศไทยที่ได้เดินทางมาร่วมงาน ณ โบสถ์ซางตาครู้ส มีแนวความคิดให้ประธานชุมชุนกุฎีจีนได้พัฒนาเป็นการแสดงขึ้น เพื่อใช้แสดงครั้งแรกในงานครบรอบ 500 ปี ความสัมพันธ์ไทย – โปรตุเกส ครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2554 โดยให้ทุนสนับสนุนการฝึกซ้อมเชิญนักเต้นพื้นเมืองชาวโปรตุเกสช่วยฝึกซ้อมและสนับสนุนเครื่องแต่งกายในการแสดง” รูปแบบของดนตรีเป็นการนำดนตรีพื้นเมืองโปรตุเกสมาผสมผสานกับดนตรีสมัยนิยมโดยเรียบเรียงขึ้นใหม่เพื่อใช้แสดงเฉพาะกิจ ส่วนการแต่งกายมีการออกแบบตัดเย็บขึ้นใหม่ เน้นความสะดวกในการสวมใส่ให้เหมาะสมสำหรับเด็กเล็กสามารถเคลื่อนไหวได้อย่างคล่องตัวไม่เป็นอุปสรรค ต่อการเต้น สำหรับท่าเต้นเป็นการนำองค์ความรู้เดิมที่สืบทอดมาจากท่าเต้นระบำพื้นเมืองโปรตุเกสโบราณมาเป็นพื้นฐานในการสร้างสรรค์ ซึ่ง ทางชุมชนกุฎีจีนได้เห็นความสำคัญขององค์ความรู้เดิมนี้ จึงได้พัฒนาสร้างสรรค์ เป็นการแสดงประจำของชุมชนใช้ฝึกหัดเด็กในชุมชนและนักเรียนโรงเรียนซางตาครู้สศึกษา เดิมทีโอกาสที่ใช้ใน การแสดง คือ งานวันชาติโปรตุเกสเป็นประจำทุกวันที่ 10 มิถุนายน ของทุกปี ณ สถานทูตโปรตุเกส แต่ในปัจจุบันจัดแสดงในงานสำคัญ ๆ ของโรงเรียน และชุมชน เครื่องแต่งกายระบำโปรตุเกส ซึ่งมีรากความเป็นมาควบคู่กับระบำโปรตุเกสเช่นเดียวกัน ปัจจุบันคนในชุมชนใช้สวมใส่ในเทศกาลสำคัญและโอกาสต่าง ๆ ประกอบด้วย รูปแบบเครื่องแต่งกายที่นำเสนอวิถีชาติพันธุ์พื้นเมืองโปรตุเกสดั้งเดิมที่เรียกว่า ชุด VIANA DO CASTELO ใช้ในระบำโปรตุเกส และ รูปแบบการพัฒนาสู่ความเป็นอัตลักษณ์ของชุมชนกุฎีจีนด้วยวิธีการลดทอนชิ้นส่วนเครื่องแต่งกายและการประยุกต์ใช้วัสดุให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตแบบไทย กล่าวคือ เสื้อ กระโปรงหรือกางเกง ผ้ากันเปื้อน ผ้าคลุมผม ทำจากวัสดุผ้าที่ค่อนข้างบาง มีน้ำหนักเบา ตามแบบนิยมในภูมิประเทศเขตร้อน ลวดลายที่แสดงความเป็นกุฎีจีน เช่น สัญลักษณ์ไก่โปรตุเกส ลายดอกไม้เถาวัลย์ไม้เลื้อยจากปูนปั้นประดับโบสถ์ซางตาครู้ส รูปทรงเรขาคณิตจากลายกระเบื้อง และผลิตโดยการพิมพ์ลายด้วยเครื่องมือสมัยใหม่ (ปิ่นทอง วงษ์สกุล. สัมภาษณ์เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2567)



เลขที่ : 223 ซอยกุฎีจีน ต. วัดกัลยาณ์ อ. เขตธนบุรี จ. กรุงเทพมหานคร 10600

- คุณปิ่นทอง วงษ์สกุล

- กิตติ เชี่ยวชาญ : มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา : 2566 Festival

- 062-465-2332